Thingvellir, IJsland en plaattektoniek

    Anke van der Geest
    • iedereen (publiek zichtbaar)
    • 330
    Door Anke van der Geest 1463 dagen geleden

     0/5 Sterren (0)

    Thingvellir, IJsland en plaattektoniek

     

     

    Thingvellir, ten NO van Reykjavik, is bekend om de locatie van het eerste IJslandse parlement, maar geologisch is het zeker ook interessant omdat daar een deel van een spreidingszone zichtbaar is.

    Het gebied is onderdeel van de westelijke spreidingszone, die naar het zuidwesten overloopt in de Reykjanes spreidingszone. De Noordamerikaanse plaat en de Euraziatische plaat schuiven uit elkaar met een snelheid van ongeveer 2cm/jaar.

     

    De grabensysteem bij Thingvellir is ongeveer 10.000 jaar oud en de laatste lavastromen dateren van ongeveer 6.000 jaar geleden, terwijl het gebied wordt omgeven door oudere lavavelden. De breuken bij Thingvellir zijn nog wel actief en worden ongeveer 5mm/jaar breder.

     

    Op IJsland hebben seismische activiteiten plaats langs 5-15km brede scheuren met een lengte tot wel 200km. Meestal liggen er diverse scheuren bij elkaar (=swarms). Magma dringt via deze scheuren naar het oppervlak waardoor aardbevingen kunnen ontstaan en aardwarmte zich aan het oppervlak manifesteert. Aanvankelijk ontstaan de scheurcomplexen zonder centrale vulkanen, maar deze ontwikkelen zich meestal wel ergens langs de scheuren.

     

    Een voorbeeld van een centrale vulkaan bij Thingvellir is de Skjaldbreidur in het NO, die aan het begin van het Holoceen nog actief was onder ijs (subglaciaal vulkanisme, zie latere blog). En ten zuiden van het Thingvellirmeer ligt de rij kraterkegels van Hengill, die ca 2000 jaar geleden nog actief waren. Het breuksysteem is nog wel actief, getuige ook de aardwarmte, die bij Hengill aan het oppervlak komt. De actieve spreidingszone verschuift zich naar het oosten (oostelijke spreidingszone) via een geleidelijke verlegging van de spreidingszones. De westelijke spreidingszone is nog verbonden met de oostelijke via een transforme breukzone.  In 2008 waren er nog zware aardbevingen ten ZO van het Thingvellirmeer met nieuwe breukvorming, aardverschuivingen en veranderingen in het geothermale systeem.

    De magmalaag ligt hier ook maar enkele kilometers diep.

     

    Reageren is alleen mogelijk voor aangemelde gebruikers